Saskia Noort

een goed huwelijk

1

Het is nooit mijn bedoeling geweest haar pijn te doen. Ik wilde alleen maar met haar praten. Haar vragen waarom in godsnaam. Ik was nieuwsgierig naar haar. Ik wilde weten hoe de vijand eruitzag. Welke uitdrukking er op haar gezicht zou verschijnen als we oog in oog zouden staan. Ik hoopte op schuldgevoel en angst. Een beetje ontzag misschien. Ik was tenslotte zijn vrouw, de moeder van zijn kinderen, ik was degene die de maatpakken kocht die hij uittrok als hij in haar bed stapte, die de overhemden streek die zij open knoopte, die hem steeds weer verontschuldigde op verjaardagen en ouderavonden, omdat hij het zo druk had. Eindelijk wist ik waarmee.

Monique heette ze. Monique Kaldeman. Moos noemde hij haar. Moosje. Ik moest braken, de eerste keer dat ik die naam las, onder aan een e-mail die ik per toeval vond in de nog niet geledigde map Verwijderde items'.

'Ik verheug me zeer op Rome! Nog drie dagen en we liggen naast elkaar in een Italiaans spijlenbed! Honderd kussen op je warme buik, jouw Moosje.'

Ik had zijn koffer voor Rome inmiddels al half ingepakt. Op zijn verzoek. Hij zei een congres te hebben over een nieuw soort borstimplantaat, waarvan werd beweerd dat het 'een revolutie in de plastische chirurgie' zou veroorzaken. Het was volkomen veilig, kapselde niet in, gaf de borsten een volstrekt natuurlijk uiterlijk. Hij vertelde dit allemaal bij het avondeten zonder een krimp te geven. Helaas kon ik niet mee. Het viel precies samen met de verjaardag van onze jongste dochter Daantje. We konden het niet maken samen weg te gaan.

Mijn handen trilden toen ik de mail uitprintte en het papier daarna opvouwde tot het zo klein was als een luciferdoosje en in mijn broekzak propte. De rest van de dag bleef ik misselijk, alsof ik zwanger was. Zwanger van het eind van ons huwelijk. Ik wist wel dat een verhouding niet het einde hoefde te betekenen, dat we er met veel praten en vergeving best wel uit zouden kunnen komen, maar ergens diep vanbinnen voelde ik dat dit allemaal niet voor ons gold. Dat ik onmogelijk tegen Moos op zou kunnen. Ik wist zeker dat haar jonge, strakke lijf nog nooit had gebaard of gevoed, dat ze een onverzadigbare seksdrive had en vermoedelijk een interessante baan, bij de film of in de reclamewereld, zoiets.

'Rome, of all placesl Godverdomme!'

Ik huilde als een klein kind. Snot liep uit mijn neus. Daphne, mijn vriendin, reikte me een doos tissues aan en een groot glas koele witte wijn. Ik keek naar mijn dochters, die als nietsvermoedende dwazen op de trampoline stonden te springen. Ze zwaaiden. Ik zwaaide terug.

'Mijn god, Daph... Hoe kan hij dit nou doen? Op Daantjes verjaardag nota bene!' Een nieuwe golf tranen diende zich aan.

'Ach liefje, het is vreselijk... ik vind het zo erg voor je...'

Ze wreef over mijn rug. Ik slurpte bij het nemen van een slok. Het interesseerde me niet.

'En dat ik het niet doorhad! Nu, ja, nu vallen alle stukjes in elkaar. Al dat overwerken. En sporten. Opeens moest hij drie keer per week trainen. Onder de zonnebank. Hij raakte me nooit meer aan. Draaide meteen zijn rug naar me toe als we in bed lagen... En ik vond het allemaal best. Lekker rustig. Jezus, waar was ik? Wat voor zombie ben ik geworden dat ik dit allemaal niet doorhad ? Dat ik dit heb laten gebeuren? Had niemand me kunnen waarschuwen? Had jij me niet kunnen waarschuwen?'

Ik keek haar aan en zag dat ze mijn blik ontweek. Hoe rode vlekken van haar nek bezit namen. Ze friemelde nerveus aan haar lange blonde paardenstaart.

'Nou ja, weet ik veel. Hoe had ik je kunnen waarschuwen? Daarbij, je had toch niet naar me geluisterd.'

'Natuurlijk had ik wel naar je geluisterd.'

'Je moest er op je eigen manier achter komen.'

Daphne gebaarde met de fles witte wijn. Ik hield mijn glas op. Ze schonk bij.

'Hoe bedoel je?'

'Nou ja,als ik iets had gezegd... Ik vind niet dat dat mijn taak is. Ik wilde me niet in jullie huwelijk mengen.'

Ze keek me nog steeds niet aan.

'Je gaat me toch niet vertellen dat je dit wist?'

Daphne zuchtte. De rode vlekken bereikten haar gezicht.

'Mark heeft weleens wat verteld.'

Mijn mond viel open.

'Ja, sorry hoor! Ik zat er ook mee. Maar wat moest ik doen? Mark zei: je houdt je kop! Bemoei je er niet mee! We vonden het allebei heel moeilijk... Maar uiteindelijk is het zijn taak om het aan jou te vertellen, en niet de onze...'

Ik gooide mijn glas achterover en stond op. Met overslaande stem riep ik mijn dochters.

'Sophie! Doe normaal. Ga zitten. Hoe denk je dat het voor mij is? Ik vond het ook verschrikkelijk. Ik heb er nachtmerries van gehad, dat mag je gerust weten.'

Ik trok mijn arm los uit haar greep en viel bijna tegen de buffetkast.

'Walgelijk,' mompelde ik, 'jullie zijn walgelijk, allemaal. Wie weten het nog meer?'

Ze schudde haar hoofd en haalde haar schouders op.

'Eeehm... Victor en Annelies. En Ben en Eva, denk ik...'

Ik sloot mijn ogen voor enkele seconden en verbaasde me erover dat ik ineens niets meer voelde. Geen verdriet, geen woede, geen angst, niets behalve een extreme vermoeidheid. Al onze vrienden wisten het. Waarschijnlijk hadden ze er avondenlang over gesproken. Of ze het me moesten vertellen of niet. Beter van niet. Ze zou het toch niet willen weten. Misschien wist ze het al en had ze er vrede mee. En als ze het niet wist, dan moest ze wel oerstom zijn dat ze het niet in de gaten had. Het was ook logisch dat dit gebeurde, gezien Wouters beroep en zijn populariteit bij de vrouwtjes... Ze had ook nooit moeten stoppen met werken, zo'n man als Wouter moet je proberen bij te houden... En aan het einde van zo'n avond hadden ze waarschijnlijk opgelucht geconcludeerd dat hun zoiets nooit, nooit, nooit zou overkomen.

Daphne sloeg een arm om me heen.

'Kom nou nog even zitten en laten we er gewoon als twee volwassen vrouwen over praten...'

'Nee!' schreeuwde ik. En ik bleef schreeuwen. Noemde haar een hypocriete trut. Een smerige verraadster. Ik pakte een ingelijst familieportret van haar salontafel en smeet dat aan diggelen. Ze werd bang van me, zei ze. 'Mooi!' gilde ik. Eindelijk was er een keer iemand bang van mij. Daphne beet me toe dat ik Wouter zeker weg zou jagen als ik er zo mee omging. En ze gaf hem geen ongelijk. Ze had alleen maar geprobeerd het goed te doen. Daarop pakte ik haar handgeblazen glazen vaas van de schouw, trok de roze anemonen eruit en kieperde het water over haar heen. En toen liep ik weg, gevolgd door twee huilende dochters.

Ik wist dat ik mijn meisjes behoorde te troosten. Maar ik kon het niet. Door mijn lichaam trok een storm van woede, een woede die ik nooit eerder had gevoeld. Rome. Spijlen-bed. Honderd kussen op je warme buik. Moosje. De woorden hamerden door mijn hoofd. Het was heel belangrijk dat ik de onderste steen boven kreeg. Ik wilde precies weten wanneer het begonnen was. Wat ze met elkaar hadden gedaan. Hoe vaak hij tegen me had gelogen. Welke momenten tussen ons oprecht waren en welke niet. Hoe lang mijn leven een leugen was.

Het stoplicht ging op rood en ik remde af. Bonkte met mijn hoofd op het stuur. De pijn was prettig.

'Mama, waarom doe je zo raar?' stamelde Daantje snikkend.

'Mama is boos. En verdrietig. Niet op jullie hoor, maar op mezelf.'

'Je lijkt wel gek geworden...'

'Nee, lieverd, mama is niet gek. Niet meer.'

Ik deed boodschappen. Alsof dit een gewone dag was. De meisjes mochten van mij een zak snoep en een tijdschrift uitzoeken. Ik gooide aardappels, snijbonen, perssinaasappels, bananen, twee pakken melk en een pak yoghurt in mijn kar, onderwijl vriendelijk glimlachend naar de andere moeders die ik kende van school, in de hoop dat ze me niet zouden benaderen voor een kletspraatje. Ze wisten het. Allemaal. Het hele dorp. Het hele ziekenhuis. De hele school. Dat voelde ik, terwijl ik mezelf door de supermarkt ploeterde. Het was alsof ik naakt liep. De blikken, het minzame grijnzen, het gefluister. Zij is het. Weet je wel? Haar man, die lange donkere kerel, plastisch chirurg is hij, hem heb ik gezien in de stad. Hand in hand met een of ander beeldschoon wijf. Nou, ja, het verbaast me niks. Het moest er een keer van komen. Zo'n succesvolle, aantrekkelijke man, die altijd met schoonheid bezig is. Misschien had hij zijn eigen vrouw een keer onder handen moeten nemen.

Sardonisch gegrinnik. Haai Sophie! Alles goed? Met Wouter en de kids ook? Mooi zo. Heerlijk hè, dat weer. Straks lekker met een roseetje in de tuin. Nou, meid, geniet ze! Daag. Wel sneu, vind je niet? Welnee. Ze is er toch zelf bij? Zoiets zou jou toch nooit overkomen? Ik bedoel, ik zou het meteen doorhebben.

Wouter kwam thuis. Ik hoorde hem gierend remmen op het grindpad, gevolgd door zijn haastige stappen, waaruit ik concludeerde dat hij Daphne had gesproken. Mijn maag kromp ineen. Blijf overeind, fluisterde ik tegen mezelf. Hij rende de keuken in, pakte me bij de schouders en keek me woedend aan. Kennelijk had hij besloten dat aanval de beste verdediging was.

'Wat bezielt jou in hemelsnaam?' siste hij door zijn tanden. In zijn ogen zag ik paniek. Dat vond ik fijn.

'Je zo gestoord te gedragen waar de kinderen bij zijn!'

Ik wurmde me uit zijn greep en draaide mijn rug naar hem toe. Ik zei niets. Alles wat ik me had voorgenomen te zeggen, was uit mijn hoofd verdwenen nu hij hier stond. Mijn man.

Ik ging door met het schillen van de aardappels. Ik moest doorgaan met het schillen van de aardappels. Ik mocht geen seconde het contact tussen mes en aardappel verliezen. Het bloed stuwde naar mijn hoofd.

'Geef antwoord, Sophie!'

Ik gooide de geschilde aardappel in de pan water, pakte een nieuwe en zette het mes in zijn ruwe vel.

'Rome,' fluisterde ik.

'Wat? Waar heb je het over ?'

'Weet je nog, Wouter?' Ik klemde mijn vingers nog steviger om het mes en sneed de aardappel door de helft.

Hij ging zitten aan de keukentafel en legde zijn hoofd in zijn handen.

'Onze huwelijksreis ? Hoe gelukkig we toen waren?'

Hij schraapte zijn keel. 'Sophie, het is niet wat je denkt...'

'Het is wel wat ik denk. Het is precies wat ik denk.'

'Ik had je dit willen besparen...'

Ik dompelde mijn vingers in het koude water en legde ze daarna tegen mijn brandende ogen.

'Hou je van haar?' vroeg ik en mijn hart sloeg over van angst.

'Ik weet het niet. Ik weet het niet meer. Hoe het verder moet. Wat ik moet...'

Zijn stem klonk afgeknepen. Hij snifte en jammerde mijn naam. De zak begon als een klein kind te janken en ik wilde hem schoppen. Met mijn puntige laars zo in zijn kruis. Hem horen kermen van de pijn en dan gewoon doortrappen, tegen zijn gebruinde hoofd, mijn hak in zijn gespierde dij boren, zijn zorgvuldig gekamde haren uit zijn kop trekken. Hij hield van haar. Dat bleek uit zijn tranen. Ik kon me niet herinneren dat ik hem ooit eerder had zien huilen. Niet toen zijn moeder overleed. Niet toen onze Anna in het ziekenhuis lag met paratyfus. Niet toen het knobbeltje in mijn borst goedaardig bleek te zijn. Nooit. Wouter had zijn emoties altijd perfect onder controle gehad. Tot nu.

2

Toen ik hem voor het eerst ontmoette, was ik anders. In de eerste plaats was ik slank zonder dat ik daar enige moeite voor hoefde te doen. En ambitieus. Niet alleen in werk, maar ook in leven. Ik bruiste van energie, van zin in alles. En dat vond Wouter de co-assistent zo aantrekkelijk aan mij. Ik was geen tut, ik was een meid die van aanpakken wist en van stoere sporten hield. Wat was ik mooi toen, hoewel me dat destijds niets interesseerde. Een gladde, gebruinde huid, een open, rimpelloos gezicht, glanzend blond haar, borsten die fier de wereld in keken. God, wat is het leven hard en gemeen en onrechtvaardig.

We aten met de meiden en wisten het op te brengen te informeren naar school. Wouter prakte zijn snijbonen door zijn aardappelen en gooide er een flinke plens jus overheen. Ik verbaasde me erover dat hij onder deze omstandigheden zoveel kon eten en vroeg me af of hij ook zo boers at bij Moos. Zelf kreeg ik geen hap door mijn keel. De meisjes kwetterden vrolijk voort, alsof ze wisten dat de tafelconversatie nu geheel van hen afhing, en ik knikte, ik glimlachte, ik schepte nog een keer op, ik sneed vlees en schilde appels voor het toetje, ik schraapte de vette resten van de borden, gaf ze aan de hond, ik zette de vuile vaat in de afwasmachine, nam het tafelkleed van tafel en schudde het buiten uit, ik haalde een doekje over het aanrecht en de kookplaat, ondertussen kauwend op de binnenkant van mijn wang totdat het bloed mijn mond in sijpelde. De meisjes gingen Goede Tijden kijken en Wouter bleef zitten, zwijgend en ineengedoken voor zich uit starend, zo nu en dan zijn glas bijschenkend met rode wijn. Ik haatte hem meer dan ooit, omdat hij zoals altijd het initiatief tot een gesprek aan mij overliet, omdat hij daar maar zat te zitten als een autist, een emotioneel gehandicapte, omdat hij mij niet hielp. Met trillende handen zette ik een ketel water op het vuur en bedacht ineens dat ik straks het kokende water uiterst kalm over zijn hoofd zou gieten.

'Wil je dat ik wegga?' vroeg hij.

Ik keek hem aan. Hij ontweek mijn blik.

'Nee,' antwoordde ik. 'Ik weet precies waar je dan heen gaat en dat gun ik je niet. Je blijft maar hier. In de puinhoop die je zelf hebt veroorzaakt.'

Hij nam een slok. 'Oké.'

Lafaard, dacht ik, walgelijke lafaard.

'Hoe lang is dit al aan de gang?' vroeg ik. Hij schraapte zijn keel.

'Doet het er wat toe ?'

'Ja. Dat doet er alles toe.'

'Ongeveer een halfjaar.'

Een halfjaar, waarin hij op congres in Nice was geweest, zijn moeder was overleden, we samen waren wezen kijken naar andere huizen, we nachtenlang hadden besproken of we voor een derde kind zouden gaan, hij zijn prikkelbaarheid en afwezigheid had verklaard als gevolg van te hard werken. Wat was ik een dom, dom, oerdom wezen.

'Jezus, Wouter! Hoe kun je me zo lang in een leugen laten geloven? Wat als ik zwanger was geweest? Al die gesprekken die we hadden over nog een kindje!'

'Jij wilde dat, Sophie. Ik niet. Maar je luisterde niet naar mij. Je dramde maar en je dramde maar. Jij probeert van mij een soort man te maken die ik niet ben. Niet meer.'

Ik snoof. Mijn bloed kookte.

'Wat voor soort man wil ik dan zogenaamd van jou maken?'

'Een gezapige huisvader, een sukkel, een klusjesman. Jij richt al je controlfreakerigheid op je gezinnetje, op je huisje, op je mannetje. Ik word daar gek van, echt. Ik wil ontsnappen. Weer wat voelen, verdomme. Nu we toch eerlijk zijn, Sophie, we leiden ons leven precies zoals jij dat wilt. Jij wilt kamperen, dus gaan we kamperen, al weet je dat ik daar een bloedhekel aan heb. Jij wilt een derde kind, dus komt er een derde kind, al weet je dat ik het niet wil. Jij wilt dat ik als coach iedere zaterdag om godbetert halfacht 's morgens met hockey meega, dus ga ik mee, al werk ik me de hele week te pletter. Jij wilt geen seks, tenzij je je vruchtbare dagen hebt, dus hebben we geen seks. Maar ik ben een man, Sophie, een kerel! Ik wil het heel af en toe leuk hebben! Jezus, ik ben veertig! Ik wil gewoon gek doen nu het nog kan! En zij begrijpt dat. Zij bewondert mij wel. Zij wil wel seks, en wat voor seks! Met haar kan het gewoon midden op de dag!'

Het water kookte. Ik pakte de theepot, hing er een zakje sterrenmix in en goot het hete water erop. Het bloed gonsde zo hevig tegen mijn slapen dat ik er duizelig van werd. Ik zag het voor me, hij en die hoer in bed, glaasje wijn erbij. En maar lachen. Om mij. Die trut die van kamperen houdt.

'Dus als ik het goed begrijp, is het mijn schuld dat jij een verhouding hebt.'

'Nee. Deels. Het is geen kwestie van schuld. Ik heb het zover laten komen, maar ook vanuit een ontzettende eenzaamheid.'

'En dit alles vertel je me nu pas. Nu het te laat is.'

'Ik heb vaak geprobeerd duidelijk te maken hoe ik me voel, maar jij walst altijd dwars over me heen.'

Goede Tijden was afgelopen. De meisjes stonden ons verontrust aan te staren vanuit de deuropening.

'Hebben jullie ruzie?'

'Nee, schatjes. Een discussie. Maar nu zijn papa en mama klaar.'

'Dus jullie hebben echt geen ruzie?'

'Nee liefjes, echt niet.'

'Laat zien dan. Geef papa een kus.'

Wouter en ik keken elkaar aan. Zijn ogen waren bloeddoorlopen. Hij glimlachte gepijnigd terwijl hij opstond en zijn armen spreidde. Ik boog me snel naar hem toe, kuste zijn gespannen lippen en trok me weer terug. Een knietje. Dat had ik hem moeten geven.

Ik wilde niet huilen waar hij bij was. Dus sloot ik me op in de badkamer. Terwijl het bad volliep, trok ik mijn kleren uit. Eerst mijn zwarte laarzen. Toen mijn bruine sokken. Ik trok het T-shirt over mijn hoofd en deed vervolgens mijn grauwe, knellende beha uit. Daarna stapte ik uit mijn spijkerbroek en mijn onderbroek die striemen op mijn buik had achtergelaten. Ik keek naar mezelf in de spiegel en de tranen liepen over mijn wangen. Dit was het lichaam dat ik jarenlang had genegeerd. Mijn lichaam. Het lichaam van een moeder. Van mijn moeder. Droge, witte huid. Een slappe buik, slappe billen, slappe armen. Treurig hangende borsten. Stoppelige oksels en onderbenen. Rimpelige knieën. Ik had het niet willen zien. Alles verstopt onder dikke lagen comfortabel zittende kleding.

Ik lijnde weleens, met wisselend succes, maar de kilo's kwamen steeds weer onverbiddelijk terug en daar legde ik me dan maar bij neer. Een eenzaam, verwaarloosd, boos lichaam waar niemand meer naar omkeek. Ik duwde mijn vuist in mijn maagstreek in de hoop dat ik de pijn kon wegdrukken die zich daar had opgehoopt. Beelden van Moos, wellustig draaiend op een spijlenbed, doemden op in mijn hoofd. Ronde, harde billen, een zacht welvend buikje. Romige, deinende borsten, harde tepels, haar schaamhaar een minuscuul streepje. Waarschijnlijk droeg zij de lingerie waar ik voor terugdeinsde als ik het in de Bijenkorf zag hangen: hoe mooi ik het ook vond, ik kocht het niet. Te duur en het zou Wouter maar op ideeën brengen.

Ik stapte in het hete bad en gooide er twee doppen babyolie in. Daar hield ik van. De geur van Zwitsal. Ik ging liggen. Het water reikte tot aan mijn kin. Ik sloot mijn ogen en rustte met mijn hoofd op de koude rand van het bad. Wat moest ik nu doen? Hoe moest ik nu verder? Ik wenste dat ik het mailtje nooit gevonden had. Zou het mogelijk zijn door te leven, te doen alsof er niets was gebeurd? Gewoon verdergaan, hopend dat Moos vanzelf weer uit zijn leven zou verdwijnen? Misschien moest ik haar dankbaar zijn. Tenslotte gaf zij hem wat hij van mij al jaren niet meer kreeg. Ja, dat zou hij wel willen. Mij als huissloof en kinderoppas, haar als minnares en vertrouweling. Zij al het goede, ik de kruimels. Ik streek met mijn handen over mijn buik en pakte de richel vet die zich tussen mijn navel en schaamstreek bevond. Ik trok eraan tot het pijn deed. Hierin hadden onze dochters gezeten. Deze buik had hij volbewonde-ring gestreeld. Nadat Daantje geboren was en ik mijn zorgen uitte over het vet en mijn slappe vel, had hij aangeboden dat als ik er echt onder leed, hij het wel weg kon halen. Ik had daarop gelachen en gezegd dat ik me er gewoon bij neer moest leggen, dat mijn leven als verleidelijke vrouw ten einde was. Ik was nu moeder en bovendien dertigplus. Waarom snijden in een gezond lijf? Hij kende me toch, hij hield toch van me om wie ik was, niet om hoe ik eruitzag? Ja, had hij gezegd, ja, voor mij ben je alleen maar mooier geworden sinds onze dochters er zijn.

Ik offerde mijn schoonheid op aan ons gezin en daarna mijn carrière. Ik wilde zelf voor mijn meisjes zorgen en ook Wouter vond het prettiger dat ik gewoon thuis was. Daarnaast zou mijn inkomen toch volledig op gaan aan kinderopvang en wat kreeg je ervoor terug? Alleen maar stress.

Het was beter als er rust en regelmaat in ons huis heersten.

Wouter klopte op de deur en fluisterde onzeker mijn naam. Hij vroeg of ik open wilde doen. 'Ga weg,' riep ik, 'flikker een eind op.'

Mijn keel klopte pijnlijk.

'Sophietje... Alsjeblieft. Ik weet niet meer wat ik moet doen... Laten we praten. Alsjeblieft.'

'Ga maar met die hoer praten!'

'Ze is geen hoer, Sophie, ik begrijp je boosheid, maar laten we alsjeblieft beschaafd blijven.'

Ik lachte schril en hard.

'Beschaafd? Jij hebt het over beschaafd?' Ik pakte een fles bodylotion en smeet die tegen de deur.

'Oké, Sophie. Als jij het zo wilt... Ik ben in mijn werkkamer. Ik maak daar wel een bed.'

Ik hoorde hem weglopen en daarna weer schoorvoetend terugkomen.

'En ik wil dat je weet dat het nooit mijn bedoeling is geweest... Ik wilde je geen pijn doen. Ik wil jullie niet kwijt. Het is voor mij ook moeilijk...'

'Rot op!'

Ik wenste dat Moos kon zien hoe hij als een laffe, bange hond voor de deur zat, smekend om vergeving. Moos. De bron van alle ellende. Zij was degene die nu pijn zou moeten hebben, niet ik. Waarom, waarvoor werd ik gestraft? Ik had niemand iets misdaan. Ik had geleefd zoals het hoorde, was altijd een lieve moeder, een goede huisvrouw en een begrijpende echtgenote geweest. Ik moest ermee ophouden de fout bij mezelf te zoeken. Hoe kon hij me dit aandoen? En zij. Een getrouwde man, vader van twee kinderen verleiden, ons gezin stukmaken. We hadden het zo goed. Saai, misschien, maar goed. Waar haalde die trut het lef vandaan?

Ik hees mezelf uit het bad. Even wankelde ik op mijn benen van duizeligheid. Op de gang was het inmiddels stil. Wouter was afgedropen.

3

Ik sliep niet die bittere, eenzame nacht. Gedachten aan hem en haar bleven rondmalen in mijn hoofd, hoe hard ik ook probeerde aan andere dingen te denken. Beelden van hen overspoelden me, ik verdronk erin, hoewel ik keer op keer tegen mezelf fluisterde dat ik me niet zo mocht laten gaan, dat het beter was met afstand en ratio naar de situatie te kijken. Wilde ik verder met Wouter, wilde hij verder met mij ? Maar steeds kwam zij er weer tussen, die kut met haar sardonische schaterlach, haar parelwitte tanden, haar gulzige blik. Ik zag voor me hoe haar roodgelakte klauwen zijn gulp openmaakten, hoe ze haar sensuele mond opende om hem te kussen, hoe ze woest schuddend met haar lange blonde haren boven op hem zat. En naarmate de nacht vorderde, veranderde ze in mijn fantasie van minnares in moeder, liep ze hoogzwanger met mijn meisjes langs het strand, zag ik haar opgeruimd pannenkoeken bakken en spelletjes doen, nog steeds schaterlachend, terwijl ik ergens zat te verzuren op een flatje in een buitenwijk. Deze vrouw zou mij vervangen. Zij stond op het punt mijn leven over te nemen. Ze zou mijn meiden inpalmen, zoals ze

Wouter had ingepalmd, onze vrienden zouden haar na aanvankelijke reserves in hun harten sluiten en mij, de zeur, de verbitterde ex, uiteindelijk in de steek laten. En het derde kind, waar ik zo intens naar verlangde, zou zij hem schenken. Zonder dat ze kilo's aankwam. Dat was het leven dat mij te wachten stond. Ik kon vechten wat ik wilde, maar zo stonden de zaken ervoor.

De roodverlichte cijfers op onze wekkerradio gaven aan dat het halfvijf was. Ik had enorme behoefte aan een borrel, iets met veel alcohol, iets dat mijn gedachten lam zou leggen. En een sigaret, hoewel ik daar al eeuwen mee was gestopt. Wouter haatte roken. Ik wist dat er nog een vergeten pakje van Eva in de la lag. Ik trok mijn badjas en mijn slippers aan, en ging naar beneden. Ergens hoopte ik dat ik Wouter daar aan zou treffen. Dat ook hij niet zou kunnen slapen omdat hij zich zo verschrikkelijk eenzaam en verdrietig zou voelen. Ik sloop richting zijn werkkamer en stopte voor zijn deur. Ik hoorde niets. Voorzichtig duwde ik de deur open en hoorde zijn zachte gesnurk. De zak sliep gewoon, alsof er niets aan de hand was. Op mijn tenen trippelde ik naar binnen, totdat ik voor zijn bureau stond. Ik tilde wat papieren op, schoof wat post opzij, niet wetend wat ik wilde vinden of waar ik naar zocht, tot ik zijn agenda zag liggen en daarnaast zijn mobiel. Ik stopte het mobieltje in mijn zak en griste de agenda mee. Wouter kreunde wat, draaide zich om en sliep gewoon verder. Kennelijk had hij een slaappil genomen.

Ik schonk mezelf een whisky in, stak een Marlboro op en bladerde gehaast door zijn agenda, de pagina's vol afspraken, op zoek naar iets over Moos. Het enige dat me opviel, was dat hij bij sommige dagen een sterretje getekend had. Wat betekende dat? Had hij haar op die dagen gezien, gebeld, geneukt? Ik voelde de woede als een koude glibberige slang langs mijn ruggengraat omhoog komen. Ik zocht de dag op waarop hij naar Rome zou gaan.

'Rome, congres, hotel Sole al Pantheon, kamer 34' stond er geschreven. Hetzelfde hotel als waar wij onze huwelijksreis hadden doorgebracht, maar een andere kamer. Vermoedelijk met spijlenbed. Hij had zelfs niet eens het fatsoen of de fantasie om een ander hotel uit te zoeken. Ik vroeg me af of Moos wist dat hij daar ook met mij was geweest. Ik sloeg zijn adresboekje open bij de M en zag daar alleen maar mannennamen. Marcel, Martin, Michel, Mau-rice. Nergens ene Moos, of Monique. Waarschijnlijk had hij haar onder een andere naam in zijn adresboek staan. Of helemaal niet. Kende hij haar adres en telefoonnummer vanbuiten. Ik haalde zijn mobiel uit mijn zak en zag dat hij een bericht had ontvangen. Bevend opende ik het.

'Hoop dat je het een beetje redt. Denk aan je. Weet dat mijn deur voor je openstaat. 1000 kussen.'

Het bericht was vannacht om halfdrie verstuurd. Moos stond in zijn telefoon opgeslagen als Dhr. Kaldeman. Ik schreef haar mobiele nummer en haar thuisnummer met Daantjes roze gelpen op het pakje sigaretten. Daarna pakte ik de laptop uit de kast, klapte hem open, zette hem aan en klikte op het interneticoontje. Vervolgens gaf ik de virtuele telefoongids op het net de opdracht te zoeken naar ene M. Kaldeman in Amsterdam. Daar was er maar één van. De telefoonnummers kwamen overeen. Monique Kaldeman woonde in de Sarphatistraat, om de hoek van het ziekenhuis.

Ik had inmiddels vijf sigaretten gerookt. Mijn hart ging tekeer alsof ik zojuist de halve marathon had gelopen. Ik zocht nogmaals in Wouters mobiel naar andere berichten. Alles was zorgvuldig verwijderd. Opnieuw opende ik het bericht van Mo en staarde ernaar. Als vanzelf drukte ik op 'Opties'. Daarna op 'Antwoorden'.

'Morgen thuis ? Moeten praten. Kussen terug.'

Ik twijfelde niet en verzond het berichtje meteen. Op antwoord hoefde ik niet lang te wachten. Blijkbaar lag ze met haar mobiel in bed.

'Werk hele dag thuis. Ik wacht op je, X Jouw Moosje.'

4

Ik weigerde te spreken tegen Wouter aan het ontbijt. Zwij -gend smeerde ik chocoladepasta op de bruine boterhammen van de kinderen, perste sinaasappels uit, zette thee, stopte pakjes drinken en gezonde koeken in hun rugtasjes, vlocht hun haren en strikte hun veters. Wouter zat al die tijd op het puntje van zijn stoel en staarde gepijnigd naar het huiselijke ritueel. Zo nu en dan probeerde hij mijn blik te vangen en als dat lukte verscheen er een verontschuldigende grimas op zijn gezicht. Ik wilde hem bespugen, maar ik wist me te beheersen.

Om acht uur stond hij zoals altijd op van tafel, trok zijn colbertje aan en gaf de meisjes een kus. Daarna ging hij aarzelend voor me staan. Waag het niet, dacht ik, waag het niet me te kussen.

'Nou, dan ga ik maar... Denk je dat je het redt vandaag?'

Hij legde zijn hand tegen mijn wang.

'Ik red het altijd. Dus nu ook,' antwoordde ik afgemeten.

'Ik zal Rome maar afzeggen, vind je niet?'

Ik keek hem vernietigend aan. Ik vond het ongelofelijk dat hij het lef had mij dit soort vragen te stellen. De beslissing hierover bij mij te leggen, nota bene waar de kinderen bij waren.

'Je moet doen wat je niet laten kan, Wouter. Het is nu toch te laat.'

'Nee, ik zeg het af. Ik blijf bij jullie. Ik wil vechten voor ons gezin...'

'Dat had je misschien iets eerder moeten bedenken.'

'Je hebt gelijk, lieverd. Dat realiseer ik me nu ook. Het spijt me zo...'

Anna trok aan mijn rok.

'Gaan we nou? Ik wil nog spelen op het schoolplein...'

'Ja, schatje, we gaan. Zeg maar: dag papa...'

'Dag papa!'

'Sophie? Zullen we vanavond ergens heen gaan? Met zijn tweeën? Om eens goed te praten?'

Ik haalde mijn schouders op.

'Misschien ben ik wel weg.'

'Ik weet nog iets beters: ga jij anders met me mee naar Rome!'

Toen gebeurde het toch nog. Mijn woede nam het over. Ik haalde uit met mijn been, het voelde als slowmotion, en schopte hem met de punt van mijn laars tegen zijn scheenbeen. Kermend greep hij naar zijn been. Daarna strekte ik mijn armen uit naar mijn meisjes, die met hun klamme handjes de mijne grepen, en vertrok.

Het was druk in de Sarphatistraat. Studenten fietsten roekeloos af en aan, tientallen mensen stonden verveeld voor zich uit starend te wachten bij de tramhalte, honden werden uitgelaten, moeders brachten hun kind gehaast naar de crèche, joggers renden in trance aan mijn auto voorbij. Toen ik eenmaal een parkeerplaats had gevonden, schuin tegenover het statige witte pand waarin Moos haar appartement had, zonk ineens de moed me in de schoenen. Ik wist niet meer waarom ik dit deed, of ik haar wel wilde zien, laat staan spreken. Misschien was het beter dat mijn vijand onzichtbaar bleef. Ik pakte een sigaret, stak die op, draaide mijn raampje open en leunde achterover. Ik kon nog terug. Naar huis rijden, een was in de machine gooien, mijn rozen snoeien en wat onkruid uit de perken trekken. Even liggen in het zonnetje, ik was er moe genoeg voor. Ik zou kunnen proberen hier niet zo'n groot probleem van te maken. In hoeveel huwelijken gebeurde het niet, dat een van de twee een keertje vreemdging? Ik wist van drie bevriende stellen in wier huwelijk zoiets was gebeurd en ze waren allemaal nog bij elkaar. Was het niet beter om af te wachten, mezelf open te stellen voor Wouter, te proberen hem te begrijpen? Wat had deze meid in feite met ons huwelijk te maken? Helemaal niks. Zij gaf Wouter wat ik hem nooit meer kon geven en misschien moest ik haar juist wel dankbaar zijn.

Net toen ik concludeerde dat de intense woede die me beheerste vanaf het moment dat ik haar mailtje vond meer tegen mezelf gericht was dan tegen haar, toen ik besloot mijn energie hier niet langer aan te verspillen, maar aan mijn eigen wederopstanding - ik zou weer gaan werken, afvallen, weer een persoon worden die meedraaide in deze maatschappij, ik wilde weer iemand zijn die meetelde - zag ik ineens Wouter haastig langslopen, zijn gezicht verstopt achter zijn zwarte zonnebril. Hij stak rennend over. Hij haalde een sleutel uit zijn zak. Opende de grote, donkergroene deur en verdween daarachter. Een sleutel. De klootzak had een sleutel. Hij leidde verdomme twee levens. Dit was geen slippertje meer, dit was een serieuze verhouding. Als een bonkende vuist beukte de woede tegen mijn buikwand en het was op dat moment dat ik besloot niet terug te rijden, maar te wachten tot die leugenachtige verrader weer naar buiten zou komen. De tuin, de was, mijn leven zoals ik dat tot dan toe had geleid, konden me gestolen worden.

Zijn bezoek aan Moos duurde precies anderhalf uur. Anderhalf uur waarin ik uit pure wanhoop zeven sigaretten rookte. Ik zat in mijn auto als een neurotisch wrak, maar het interesseerde me niets. Mijn man zat daarboven. Bij een andere vrouw. Van wier huis hij een sleutel bezat. Was hij het aan het uitmaken? Lagen ze te vrijen als bezetenen? Huilde hij? Huilde zij? Klampten ze zich radeloos aan elkaar vast, uitroepend dat ze geen afscheid wilden nemen, dat ze immers niemand kwaad deden, zich afvragend waarom hun liefde zo onmogelijk was? Werden er daarboven beslissingen genomen die ook mijn leven betroffen? Gek werd ik van mijn eigen gedachten.

Toen hij weer naar buiten kwam, keek hij eerst schichtig om zich heen, vervolgens op zijn horloge en zette het daarna op een hollen richting het ziekenhuis, naar de wachtkamer vol patiënten. Hij wrong zich kennelijk in onmogelijke bochten om haar te kunnen zien. Voor mij en de meiden kon hij nooit een uur vrij maken. Niet voor het afzwemmen, niet voor onze verjaardagen, niet toen ik op bed lag met een zware keelontsteking.

Met een trillende vinger drukte ik op de bel onder het bordje M. Kaldeman. Ik wist niet wat ik tegen haar ging zeggen. Ik wilde alleen maar weten hoe ze eruitzag. Als ik dat wist, wist ik ook meteen of ik nog een kans maakte of niet. De speaker begon te kraken. 'Ja?' hoorde ik een vriendelijke, verkouden klinkende vrouwenstem zeggen.

'Ik ben de vrouw van Wouter,' stamelde ik en ik haatte mezelf onmiddellijk omdat het zo zielig klonk. Er volgde een lange stilte. Ik drukte nogmaals op de bel. De deur bleef dicht. Ik werd steeds kwader. Het minste dat ze kon doen, was mij te woord staan. Als ze het lef had mijn vent af te pikken, moest ze dat ook maar recht in mijn gezicht durven zeggen. Ik perste mijn vinger driftig tegen de bel en liet niet meer los. Al duurde het eeuwen, ik zou hier blijven staan, net zo lang tot madame wel naar buiten moest komen. Uiteindelijk klonk er een harde zoem en de deur sprong open.

Nummer 147c. Ik liep de wit gestuukte, muf ruikende gang in, richting de brede houten trap. Mijn knieën werden slapper en slapper.

Het eerste dat me opviel toen ze haar deur opende, was niet haar gezwollen, behuilde gezicht, noch het feit dat ze een ochtendjas droeg, maar haar buik. Onder de ceintuur van

haar zalmroze badjas zat een klein maar stevig bolletje. Ik schatte haar vier, vijf maanden zwanger. Ze zag me kijken, en sloeg beschermend haar handen om haar buik. 'Jezus,' stamelde ik.

5

'Let niet op de troep,' zei ze zachtjes, terwijl ze me voorging. Ik liep als verdoofd achter haar aan, door de pastelblauw geschilderde gang die vol hing met kleine, klassieke schilderijen, etsen, foto's en Afrikaanse maskers. Ik lette juist wel op troep, ik wilde troep, ik speurde naar stof, rommelige hoekjes, zocht naarstig naar bewijs dat deze vrouw, deze tere blonde verschijning, geheel niet geschikt was voor Wouter, maar ik zag alleen maar perfectie. Deze Moos woonde in een museum vol designmeubelen en kunst, waar ik doorheen liep als een boerin uit de provincie. Ik wilde het liefst wegrennen, in mijn auto springen, verdwijnen voor altijd. Ze was mooier dan ik me had voorgesteld. Deze Moos was geen del in rode lingerie, geen jonge seksbom aan wie Wouter geen weerstand had kunnen bieden, maar een frêle, klassieke schoonheid van ruim in de dertig. En zwanger.

Ze vroeg me plaats te nemen op de chesterfield. Het leer kraakte. Ze vroeg of ik koffie wilde, of thee, en ik antwoordde dat ik wilde wat zij nam, dat het me niet uitmaakte, terwijl het me wel uitmaakte, ik wilde drank, sterkedrank om de hopeloosheid die zich van me meester maakte te dempen. 'Groene thee,' zei ze en ze schreed de enorme woonkamer uit. Met de afstandsbediening van de stereo wees ze op de kleine witte boxen aan het plafond. De vioolsonates van Bach sijpelden de kamer in. Dit deed ze om mij te pesten. Wouter hield van Bach. Waarschijnlijk hadden ze net gevreeën op deze muziek. Ik stak een sigaret op en schudde mijn hoofd, in de hoop dat de beelden van haar en Wouter, verstrengeld in eikaars armen in deze kamer, onder deze kroonluchter, op deze bank, zouden verdwijnen.

Moos kwam terug, met de thee en twee kopjes. Ze zette het dienblad op de glazen salontafel en ging behoedzaam tegenover me zitten. Zwijgend schonk ze de thee in. Haar handen trilden niet. Ze gaf me mijn kopje, waarbij haar badjas iets openviel en ik uitzicht had op haar benen, die lang zo slank niet waren als ik had gedacht. Ze had zelfs putjes aan de binnenkant van haar dijen, constateerde ik triomfantelijk. Niet dat het wat uitmaakte. Wouter hield van haar. Daarvan was ik overtuigd vanaf het moment dat ik haar in de ogen keek. Hun liefde was meer dan fysiek en dat maakte het allemaal zoveel erger.

'Is het van hem?' vroeg ik.

'Ja,' zei ze schor. 'Het spijt me.'

'Wat spijt je? Dat het van hem is?'

'Nee. Dat je er op deze manier achter moest komen.'

Ze nipte van haar thee en keek me verontschuldigend aan. Haar ogen waren grijs en haar oogleden hingen iets over haar wimpers. Op dat soort dingen ga je letten als vrouw van een plastisch chirurg.

'Ja, dat spijt mij ook. Het is een hele schok, kan ik je vertellen.'

'Dat kan ik me voorstellen.'

'Nee, ik denk niet dat je het je voor kunt stellen. Dat kun je pas over tien jaar, als je twee kinderen hebt gebaard, je baan voor hem hebt opgegeven en er dan achter komt dat je al jaren een leugen leeft. Dat je, terwijl jij dacht dat je gelukkig was, dat je alles goed voor elkaar had, gewoon in de maling genomen wordt. Die tijd komt nog wel hoor, en dan pas kun jij het je voorstellen.'

'Misschien. Maar in ieder geval is het nooit mijn bedoeling geweest om jou pijn te doen. Ik ken je niet eens.'

'Ik denk dat jij mij beter kent dan ik jou.'

Ik zette mijn kopje op tafel. Ik had nog geen slok genomen. Ik kon het niet. Ik kon niet drinken uit haar gifbeker. Een kegel as viel van mijn sigaret op haar witte, harige karpet. Ze haastte zich naar de keuken om een asbak te halen. Ik wreef met de punt van mijn laars de as in het karpet tot een grote, grijze vlek.

'Wat wil je van me?' vroeg ze lichtelijk geïrriteerd toen ze de asbak voor mijn neus zette. 'Kun je niet beter met Wouter praten?'

'Nee, want hij liegt alleen maar. Ik wilde jou zien. Ik wilde mijn vijand in de ogen kijken.'

'Ik ben jouw vijand niet, Sophie. Volgens mij moeten we elkaar niet zo bekijken.'

Het deed pijn mijn naam zo uit haar mond te horen.

'En hoe moeten we elkaar dan bekijken?'

'Als twee vrouwen die toevallig van dezelfde man houden. En ik denk dat als de eerste woede gezakt is bij jou, dat we misschien het beste kunnen zoeken naar een oplossing, met elkaar. Dat heb ik net ook tegen Wout gezegd.'

Wout. De manier waarop ze dat uitsprak. Ze deed het expres. Haar Wout. Hij was mijn man, al twaalf jaar, en daar-voor was hij vijf jaar mijn vriend geweest. Hij zou nooit, maar dan ook nooit haar Wout worden.

'Sorry? Een oplossing met elkaar? Wat denk je wel niet? Er is maar één oplossing mogelijk. Jij trekt je terug uit mijn gezin. Je blijft verder met je klauwen van mijn Wouter af! Dat is de oplossing! En anders maak ik zijn leven tot een hel, en het jouwe ook!'

Ze tuitte haar lippen en glimlachte daarna alsof ze Mona Lisa zelve was.

'Vind je dat dit zin heeft? Dreigen? Emotioneel chanteren? Is het niet beter voor alle partijen om hier zo beschaafd mogelijk mee om te gaan ?'

Ik pakte een nieuwe sigaret uit mijn pakje en stak die aan. Ik wilde niet trillen. Ik wilde net zo beheerst, zo vol zelfvertrouwen zijn als zij. Ik haatte haar zoals ik nog nooit van mijn leven iemand had gehaat, de woede kreeg grip op al mijn spieren en het kostte me kracht om mezelf te beheersen. Daarom beefden mijn handen zo.

'Oké,' zei ik ingehouden. 'Beschaafd. Vind jij het beschaafd om de man van een ander, de vader van mijn kinderen, van mij af te troggelen?'

'Nee,' antwoordde ze. 'Dat is niet netjes. Maar soms gaan de dingen zo. Het is ons overkomen. We waren er allebei niet op uit, maar de liefde overviel ons.'

'Pardon?'

Mijn ogen werden nat. Ik knipperde.

'In Zürich. Vorig jaar. Ik was daar voor een kunstveiling, ik beheer en verzamel de kunstcollectie voor een grote bank, en hij was op congres. Aan de bar van het hotel raakten we aan de praat en de vonk sprong vrijwel direct over. Ik heb geprobeerd afstand van hem te houden, geprobeerd hem uit mijn leven te bannen, maar hoe vaak maak je zoiets mee in je leven? Voor mij was het in ieder geval de eerste keer. Sommige mensen vinden dit geluk nooit. Toen ik erachter kwam dat hij mijn gedachten en gevoelens bleef beheersen, besloot ik ervoor te gaan. Tenslotte had hij mij ook verteld dat hij niet bepaald gelukkig was in zijn huwelijk.'

Deze vrouw schepte er duidelijk genoegen in mij pijn te doen. Ik inhaleerde diep en blies een wolk rook recht in haar gezicht. Ze gaf geen krimp.

'Dan weet jij meer dan ik. Ik heb nog nooit de indruk gehad dat hij ongelukkig is.'

'Tja, daar kan ik niets aan doen. Tegen mij vertelde hij dat hij zich erg geknecht voelde thuis. Maar of hij gelukkig met jou was of niet, dat doet er niet meer toe. Waar het nu om gaat, is hoe we de toekomst in gaan. Je kunt mij niet meer uit zijn leven bannen. Ik draag zijn zoon.'

Ik weet nog dat ik vroeg om iets sterkers. Ze zei dat ze nog een fles calvados had staan. Graag, had ik geantwoord. Een zoon. Deze vrouw ging verdomme zijn zoon baren.

Zijn derde kind. Het kind dat hij met mij niet wilde. Ik dacht aan zijn woorden, gisteravond, dat hij wilde vechten voor zijn gezin, dat het nog niet te laat was. Allemaal leugens. Vaag herinner ik me nog dat ik naar een tafel vol ingelijste foto's liep, die ik een voor een bekeek. Tot ik de foto van Wouter zag. Ik had hem genomen, op vakantie in Toscane. Wouter, net uit zee gekomen, bruinverbrand, zijn haren nat en nonchalant achterover, verliefd glimlachend. Naar mij. Want ik ben zwanger van ons tweede kind. Naast mij, op het strandbed, ligt onze Anna van twee heerlijk te slapen. Dat zie je niet op de foto. Maar ik weet het nog als de dag van gisteren. Dat was ons leven. Een mooi leven. Een rijk leven. Uitgerekend deze foto had hij aan haar gegeven.

Een vuurbal raasde door mijn hoofd, tot alles zwart werd, dat is denk ik de beste omschrijving. Ik herinner me alleen de geluiden. Haar verbaasde kreetje. Het glasgerinkel. De dreun die daarop volgde. Tramgerinkel. Het zwaarmoedige gejengel van de viool. Mijn eigen gesnuif. Het kraken van haar Bang & Olufsen. En daarna de doodse stilte.

6

Ik weet niet hoe lang ik zachtjes wiegend op haar bed heb gezeten. Ik weet alleen nog dat ik me ineens met een schok realiseerde waar ik was. In de slaapkamer van de minnares van mijn man. Grijze, linnen gordijnen die opbolden. De gekruide geur van een zwaar parfum. Een gebarricadeerde deur. Had ik die kaptafel verschoven, en die stoel daarbovenop gezet? Ik wist het niet meer. Ik wist alleen dat er iets vreselijks was gebeurd. De migraine bonkte in mijn hoofd, zo hevig dat ik er misselijk van was en geen licht kon verdragen. Misschien waren daarom de gordijnen dicht. Ik stond op omdat ik moest spugen en ik dat niet op haar bed wilde doen. Hoewel dat natuurlijk wel een goed idee was. Ik strompelde naar de badkamer en wist ternauwernood het toilet te bereiken.

Nadat ik had overgegeven, was de ergste hoofdpijn verdwenen. Ik maakte haar toilet grondig schoon met de wc-borstel en wc-papier en dronk wat water, waarna ik terugliep naar de slaapkamer. Een vreemd, paniekerig gevoel overviel me. Ik moest hier weg. Weg uit dit huis, weg bij die vrouw. Helemaal weg. Ook uit het leven van Wouter. Frankrijk, Frankrijk dreunde het door mijn hersenen. Ik ga naar Frankrijk, met de meiden. Gewoon verhuizen. Ik pakte de stoel van de kaptafel en zag wat de scherpe parfumlucht veroorzaakte. Haar fles Chanel was gebroken. Ik schoof de kaptafel terug tegen de muur en verbaasde me er even over hoeveel smeersels Moos bezat. Toen opende ik de deur en stapte haar woonkamer binnen. Ik zag haar meteen liggen, tussen de grote scherven van wat pasgeleden nog haar salontafel was. Ze lag doodstil met haar gezicht in het harige karpet dat volgelopen was met haar bloed. Ik gilde niet. Ik hapte naar adem. Ik mocht nu niet in paniek raken. Onder geen beding.

Ik trok haar slappe arm onder haar buik vandaan en voelde haar pols. Haar hart klopte niet meer. De klok stond op kwart over twee. Over een uur kwamen de meisjes uit school. Er was geen tijd om na te denken. Voorzichtig pakte ik de theekopjes en de asbak, zette ze op het dienblad en bracht het naar de keuken. Daar stopte ik de peuken in mijn broekzak en spoelde ik alles met wat afwasmiddel en heet water af onder de kraan. Met mijn mouw over mijn vingers getrokken zocht ik in haar kasten naar een theedoek. Ik wreef de kopjes en de asbak droog, zette ze weer keurig in de kast en rende naar de slaapkamer. Wat had ik aangeraakt ? De deur. De kaptafel. De stoel. De deur van de badkamer. De wc. De wastafel. De gordijnen. Het bed. Haar. Had ik haar aangeraakt? Voor zover ik wist niet. En toch lag ze daar. Dood. Dat kon ik niet gedaan hebben. Het was onmogelijk. Er moest een ongeluk gebeurd zijn. Maar dat zou niemand geloven. Tenzij ik al mijn sporen uitwiste. De bank. Waar was mijn aansteker? Ik hijgde. De wc-borstel. Weer terug. Ik poetste alles driftig en probeerde haar niet te zien. De tafel vol foto's. Ik werd bang. Ik pakte de foto van Wouter en het begon weer te kloppen achter mijn ogen. Deze foto had ik in mijn handen toen het explodeerde in mijn hoofd. Het zweet brak me uit. Ik haalde de theedoek langs het zilveren lijstje, over het glas en zette hem voorzichtig terug. De bel, ik mocht de bel niet vergeten. Beneden en boven. Ik keek niet naar haar toen ik de deur voorzichtig achter me sloot, met de theedoek nog steeds om mijn hand, nadat ik mezelf er eerst van verzekerd had dat er niemand op de gang liep. Ik wreef over de bel en sloop weg, richting de trap. Terwijl ik naar beneden ging, haalde ik de doek langs de trapleuning. Ik kwam niemand tegen.

In de auto begon ik zo hevig te trillen dat ik moest stoppen langs de kant van de weg om mezelf weer enigszins onder controle te krijgen. Mijn god, wat had ik gedaan? De omvang ervan begon nu pas tot me door te dringen. Misschien had ik haar wel vermoord. Ik wist niet precies wat er was gebeurd in dat kwartier dat ik me niet meer kon herinneren, maar waarschijnlijk had ik haar een duw gegeven. Of ze was gevallen. Ik was boos op haar geworden, omdat uitgerekend die foto van hem op haar dressoir stond, ik had haar laten schrikken en daardoor was ze gestruikeld. Een ongelukkige val, dwars door de salontafel, met haar hoofd op het stalen onderstel. Maar had ik haar kunnen redden?

Had ik haar gewoon dood laten bloeden? Shit, waarom wist ik het niet meer? Bevend haalde ik het pakje sigaretten uit mijn tas en stak er een op. Ik kon nog besluiten het goede te doen. De politie te bellen en ze vertellen dat ik per ongeluk de zwangere minnares van mijn man ten val had gebracht.

Wat een puinhoop. Ik pakte mijn mobiel en vroeg me af welk nummer ik zou moeten bellen. 112 waarschijnlijk. Ik toetste twee keer de één in. Nam een hijs. Net toen ik de twee in wilde drukken, ging mijn mobiel over. Het was Wouter. Ik nam op en probeerde mijn stem zo beheerst mogelijk te laten klinken.

'Sophie, lieverd, hoe gaat het nu met je?' vroeg hij.

Hij klonk gemaakt bezorgd.

'Ik heb je al eerder geprobeerd te bereiken, maar j e nam niet op. Ik maakte me ongerust...'

'Ik heb het niet gehoord,' antwoordde ik.

'Waar ben je?'

'Op weg naar school.'

'Ik bedoel eigenlijk, waar ben je geweest?'

'Gewoon, de stad in, een beetje gewandeld, nagedacht...'

'Oké. Zeg, Sophie, luister, ik wilde je alleen maar even zeggen dat je je geen zorgen meer hoeft te maken. Ik heb de kwestie opgelost.'

'De kwestie?'

'Ja. Ik heb vanochtend met, eeeh, haar gesproken en haar gezegd dat het voorbij is. Dat ik voor jou kies. Ik hou van jou. Ik wil bij jou en de meisjes blijven. Dat is me heel, heel duidelijk geworden vannacht. En als jij me kunt vergeven, dan komen we er wel.'

Het suisde in mijn oren. Hij loog weer. Wat wilde die zak? Er twee vrouwen, twee gezinnen op na houden? Dacht hij dat ik zo oerstom was?

'En wat als ik het je niet kan vergeven?'

'De tijd zal het leren. Dat is wat we nodig hebben. Heel veel tij d. Je bent nu nog te emotioneel om dit te overzien. Ik ben om zes uur thuis, oké? Dan praten we verder.'

We hingen op. Ik gaf gas en draaide de weg weer op. De meisjes, daar ging het om. Dat hun leven zo normaal als mogelijk door zou gaan. Alleen ik kon daarvoor zorgen.

7

Het rook naar aarde en bloemen in Intratuin. Daantje en Anna renden uitgelaten naar het speelparadijs, nadat ik hun had verteld dat ik bij de klantenservice was, naast de uitgang, om te vragen of iemand mijn portemonnee soms had gevonden. Ik pakte een karretje en reed naar de kassa's. 'Bon vergeten,' mompelde ik glimlachend tegen de caissières, terwijl ik alle achtergelaten bonnen oppakte en vluchtig las, totdat ik de juiste gevonden had. Drie kisten violen, twee hortensia's en een zak buxusaarde. Dat had ik kunnen kopen. Afgerekend om twaalf uur. Ik had niet veel tijd. Ik haastte me langs de tuinplanten, tilde drie kisten violen, de zak buxusaarde en de twee hortensia's op mijn kar en spurtte weer richting de kassa's.

'Ik neem deze ook nog maar even mee,' zei ik en de caissière lachte om mij.

'Ja, hier rondlopen kost altijd geld.' Ik knikte en rekende contant af. De meisjes hadden het nog steeds naar hun zin op de schommels.

Ik reed mijn volle kar naar mijn auto, laadde de bloemen en de aarde in mijn achterbak en rende terug om te vragen naar mijn portemonnee, die uiteraard niet gevonden was. Het ging erom dat ze mijn naam en telefoonnummer opschreven. Dat ze zich mij herinnerden, mocht dat nodig zijn. Ik zorgde er wel voor dat ik uit het zicht van de vriendelijke caissière bleef. Zij moest mij juist zo snel mogelijk vergeten.

Het viel niet mee de meisjes uit het speelparadijs te krijgen. Alleen nadat ik ze een ijsje had beloofd, wilden ze mee. Anna vroeg of ze mijn portemonnee hadden gevonden. 'Helaas niet,' antwoordde ik.

'Maar hoe kun je dan ijsjes voor ons kopen?' riepen ze verongelijkt.

'Gut ja, daar heb ik helemaal nog niet aan gedacht! Laten we nog een keer goed zoeken. In de auto. Wie hem vindt krijgt twee bolletjes!'

Ze doken onder de bank, voelden met hun tengere armpjes onder de stoelen. Daantje voelde hem als eerste, waarop ze onmiddellijk ruzie kregen.

'We hebben hem, we hebben hem, mam, ik had hem het eerste!' gilden ze. Ik beloofde ze allebei twee bolletjes en ondertussen repeteerde ik in mijn hoofd het verhaal. Voor het geval dat.

Thuis trok ik mijn oude spijkerbroek, mijn grijze sweater en mijn gympen aan. Ik gooide de kleren die ik aan had gehad in de was, wetende dat ik ze nooit meer aan zou kunnen trekken. Met een washandje maakte ik de zolen van mijn laarzen schoon. Ik waste mijn handen wel honderd keer.

Zoog mijn auto uit met de kruimeldief. Daphne belde en vroeg of het met me ging. Ik bood mijn verontschuldigingen aan voor mijn woede-uitbarsting. Zij zei dat ze het wel begreep. Ik vertelde haar dat Wouter smekend voor de badkamerdeur had gelegen. Dat hij het uit had gemaakt met die hoer en dat ik geloofde dat we nog wel een kans hadden. Zij antwoordde blij te zijn dat ik mezelf hervonden had.

'Je zult zien,' zei ze, 'dat jullie relatie er uiteindelijk alleen maar sterker door wordt.'

'Misschien,' mompelde ik, 'misschien.'

Ik hing op en maakte het middelvingergebaar richting de telefoon. Daarna stortte ik me op de terracotta potten in de tuin. Gooide de oude, ingedroogde aarde eruit, schepte er diepzwarte, verse aarde in, duwde de tere viooltjes vast. Pot na pot, tot mijn onderrug brandde van de pijn. Ik moest doorgaan, met mijn vingers in de aarde wroeten, zevenblad en speenkruid met wortel en al uit de perken rukken, ik moest mezelf bezighouden tot ze kwamen.

Mijn hart begon te bonzen bij iedere auto die ons huis passeerde. Ik knipte de buxus bij. Strooide slakkenkorrels rond de hosta's, bond de clematis op en zette de teakhouten bank in de olie. De meisjes vierden een poppenverjaardag in hun tuinhuisje. Ik bracht ze thee en koekjes. Ik dacht aan het kind, aan Wouters zoon, die nooit geboren zou worden. Dat moest ik niet doen. Ik moest haar en de baby uit mijn hoofd zien te bannen. Ze bestonden niet meer. Het was nooit mijn bedoeling geweest, maar nu het eenmaal zover was... was het beter.

Maar zij was ook iemands dochter, iemands zus, iemands moeder misschien. Hoewel ik me dat niet kon voorstellen. Een vrouw als zij was als onkruid. Ik had mijn gezin een dienst bewezen. En dat was mijn taak als moeder. Mijn gezin, voor zover ik dat kon, te beschermen.

Ik hoorde Wouters auto het grindpad op rijden. Ik duwde het oude mes tussen de klinkers van het terras en sneed het onkruid los. Hij rende de trap op. Ik trok aan de groene sprietj es, gooide ze in de gevlochten mand. Het hield nooit op. Het gras bleef komen. Al tien jaar lang deed ik dit, van maart tot eind september, om de paar weken. Niets hielp. Altijd die steeds weer terugkerende klussen. De zinloosheid ervan. Wouter kwam weer naar beneden. Ik hoorde zijn voetstappen over het parket.'Zo,'zei hij,'jij bent lekker bezig...'

Hetmes schraapte langs de klinkers. Ik kreeg kippenvel. Zijn haren waren nat. Hij zag bleek. Hij was doodmoe, dat kon ik zien. Zwarte kringen onder zijn ogen. We kusten niet, al jaren niet meer, maar ineens viel het me op, dat dit eigenlijk vreemd was. Was dat niet het beeld dat ik vroeger had van getrouwd zijn? Dat je elkaar na zo'n lange dag een zoen gaf? Dat je blij was elkaar weer te zien? Wouter keek me alleen maar vreemd aan, alsof hij elk moment in tranen uit kon barsten. Hij kwam naast me zitten, op het terras, en begon ook aan de sprietj es te trekken.

'Wat moeten we nu, Soof ?' stamelde hij.

'Hoe bedoel je ?' vroeg ik en ik zocht zijn blik. Hij wendde zijn hoofd af. Ik hoorde hem nu aan te raken. Mijn hand op zijn rug te leggen. Maar ik kon het niet.

'Ik heb er zo'n zootje van gemaakt. Het is zo erg... ik weet niet wat ik moet doen, ik wou dat iemand het me kon vertellen. Ik ben... radeloos, Sophie!'

Hij keek me aan en ik zag dat zijn oogleden rood en gezwollen waren. Hij was bij haar langs geweest na zijn werk.

'Wat wil je dat ik zeg of doe, Wouter? Jij bent vreemdgegaan, ik niet. Ik ben bedrogen, ik ben degene die hier zou moeten zitten janken.'

8

De politie kwam om kwart over zeven. We zaten net aan tafel in de tuin. Ik schepte spaghetti op de borden. Wouter zat erbij alsof hij een zware kater had. De meisjes kletsten over de juf, wier been in het gips zat na een skeelerongeluk. Of papa haar niet kon opereren, zodat ze snel weer terug in de klas kwam. Hun mond viel open toen de wit met blauw en oranje Golf voor ons tuinhek stopte en er twee agenten uitstapten. De voorste breedgeschouderd, de tweede een kleine, mollige vrouw. Het tuinhekje piepte. Wij zwegen bedrukt.

'Goedenavond. Eet smakelijk,' baste de agent. Hij stak zijn hand uit, stelde zichzelf voor als Sven Zomers. De naam van zijn vrouwelijke collega ontschoot me onmiddellijk. De meisjes lepelden hun spaghetti naar binnen, onderwijl met grote ogen naar de agenten kijkend, die zich excuseerden voor het storen tijdens het eten, maar zij waren bezig met het onderzoek naar de dood van ene Monique Kaldeman en ze hadden reden om aan te nemen dat de heer Wouter Verbeek bekend met haar was. Ik keek Wouter vragend aan. Het laatste restje bloed leek uit zijn gezicht te zijn verdwenen. Hij keek verdrietig terug. Ik troonde de meisjes mee naar binnen, waar ze voor het eerst in hun leven voor de televisie mochten eten, en liep daarna naar de keuken om koffie te zetten.

Ik deed zes scheppen in de koffiefilter en water voor acht kopjes in het reservoir. Drukte op het rode knopje. Zocht in alle kastjes naar het kleine potje Valdispert dat ergens moest staan, dat wist ik zeker. Het water begon te pruttelen. De geur van verse koffie steeg op. Ik vond de Valdispert achter de fles olijfolie. Vier tabletjes sloeg ik achterover met een groot glas water.

'Kan ik u ergens mee helpen?' klonk het achter me en ik schrok zo hevig dat ik me verslikte. De agente klopte op mijn rug. Ik voelde hoe rode vlekken zich in mijn nek en over mijn wangen verspreidden. Ik mocht het niet verpesten. Ik moest aan de meiden denken. De meiden, de meiden en aan niets anders.

'Het gaat wel, hoor,' mompelde ik nadat het ergste hoesten over was. Ik zette de kopjes op het dienblad.

'Mag ik u misschien ook wat vragen?'

'Natuurlijk,' antwoordde ik zo vriendelijk mogelijk. Het lukte me zelfs te glimlachen. Ik goot wat koffiemelk in het zilveren kannetje.

'Kent u Monique Kaldeman?'

Ik kon het niet ontkennen. Zowel Wouter als Daphne zou kunnen getuigen dat ik op de hoogte was van haar bestaan.

'Als zij ook wel Moos genoemd wordt, ja, dan ken ik haar.'

Ik trok het keukenkastje boven het aanrecht open en greep naar de Café Noirs. Scheurde de verpakking open en legde de bruine koekjes op een schaaltje.

'En waarvan kent u haar?'

'Zij heeft een verhouding met mijn man.'

'Hebt u haar ooit ontmoet?'

'Nee.' Ik zette het bakje met suikerklontjes en de kan met koffie op het dienblad, tilde het op en liep ermee door de kamer naar de tuin. Wouter zat met zijn armen over elkaar geslagen tegenover de agent.

'Zo. Hier zullen jullie wel aan toe zijn,' zei ik opgewekt, terwijl ik het dienblad op tafel zette. Ik schonk de koffie in de kopjes, vroeg of Sven melk en suiker wilde en deelde de kopjes uit. Mijn handen trilden niet meer.

'Mijn vrouw is op de hoogte,' zei Wouter schor en hij pakte mijn hand. De zijne was nat en beverig. Hij zocht mijn blik en schraapte zijn keel. 'Lieverd, ze hebben Moos twee uur geleden gevonden. Ze is gevallen. In haar huis. Ze vermoeden...' zijn stem haperde, 'dat ze er al een middag lag...'

'Jezus!' Ik sperde mijn ogen open. Beet op mijn lip. Sloeg mijn hand voor mijn mond. 'Is ze dood?'

Hij knikte. Een vreemd hoog gepiep ontsnapte aan zijn keel. Ik keek naar Sven en toen naar de agente. Zij keken onbewogen terug. Sven nam het woord.

'Het is mogelijk dat de zwangere mevrouw Kaldeman niet zomaar gevallen is. Dat iemand haar heeft geduwd. Daarom ondervragen we nu iedereen die de laatste vierentwintig uur contact met haar heeft gehad. Onder wie dus uw man.'

'Zwanger?'

Wouter kreunde.

'Is dat zo, Wouter? Was ze zwanger? Van jou?'

Zijn schouders begonnen te schokken.

'Ja. Het spijt me, Sophie. Maar het betekende niets... zij ging het kind alleen opvoeden.'

De agente legde haar hand op mijn schouder.

'Sorry,' zei ze, 'uw man zei net dat u alles wist...'

'Mijn god, Wouter!' Ik stond zo driftig op, dat mijn stoel omviel. Ik stampte naar binnen, pakte mijn tas en haalde mijn sigaretten eruit. Daarna liep ik terug en stak een sigaret op. De rook blies ik in zijn richting.

'We moeten het u ook vragen,' zei Sven. 'Waar bent u vandaag geweest?'

'Ik heb vanochtend om kwart over acht de meisjes naar school gebracht, met de auto. Daarna ben ik doorgereden naar de stad, waar ik wat wezenloos heb rondgedoold. Ik had gisteravond vernomen dat mijn man er een vriendin op na hield... ik was van slag. Nadat ik een cappuccino heb gedronken op een terras aan een van de grachten, besloot ik naar Intratuin te gaan. Om bezig te blijven, iets nuttigs te doen. Toen ik weer naar huis reed kwam ik erachter dat ik mijn portemonnee kwijt was. Ik heb de meisjes van school gehaald, ben weer naar Intratuin gereden om te vragen of mijn portemonnee gevonden was... Niet dus, want die vond ik later onder de stoel in mijn auto. Daarna ben ik in de tuin gaan werken. Tot Wouter thuiskwam.'

'Weet u of iemand uw verhaal kan bevestigen?'

'Tjeetje. Misschien een ober van dat terras, hoewel ik

zelf ook niet meer weet hoe die tent heette... De caissière van Intratuin misschien? Ik heb wel nog een kassabon...'

Ik haalde mijn portemonnee uit mijn tas, opende hem en pakte de bon eruit. De agente bekeek het papiertje grondig.

'U hebt afgerekend om twaalf uur. Drie kisten violen, buxusaarde en twee hortensia's.'

'Klopt. En daar staan ze nu.'

Ik wees naar mijn terracotta potten.

'O ja,' zei ik, 'ik vergeet nog wat. Wouter belde me in de auto. Hij zei dat hij de kwestie had opgelost. Met Moos. Dat het uit was en hij hoopte dat ik hem kon vergeven.'

De agenten keken elkaar aan. Sven wendde zich tot Wouter.

'Klopt dit, meneer Verbeek?'

'Ja.'

'Dus u bent 's morgens bij mevrouw Kaldeman geweest. Nadat u 's nachts met elkaar een afspraak heeft gemaakt per sms...'

'Ik heb die nacht niet ge-sms't.'

'Toch is het laatste bericht in haar telefoon van u afkomstig.'

Wouter zocht mijn blik. Ik keek hem strak aan.

'U bent bij haar geweest, hebt met haar gevreeën. Althans er zijn sporen van sperma gevonden, daarna hebt u ruziegemaakt omdat u koos voor uw gezin, mevrouw Kaldeman dreigde haar zwangerschap kenbaar te maken aan uw vrouw... Een duwtje is zo gegeven...'

'Ik heb het niet gedaan. Ze droeg mijn kind! U denkt toch niet echt dat ik tot zoiets walgelijks in staat ben?'

'Ik kijk alleen maar naar de feiten, meneer Verbeek. In uw hoofd kan ik helaas niet kijken.'

Ik sloeg mijn arm om Wouter heen. Voelde het sidderen van zijn rug. Hij klauwde zijn vingers om mijn dijbeen. Zijn ogen vulden zich met tranen.

'Sophie,' stamelde hij, 'Sophie. Beloof je me dat je me niet in de steek laat?'

Zijn lippen trilden. Ik legde mijn handen langs zijn wangen en kuste hem.

'Natuurlijk beloof ik je dat. In goede en in slechte tijden, weet je nog? Niets of niemand krijgt ons uit elkaar. Je moet sterk zijn, Wouter. Kom op. Voor mij, voor Anna en Daantje.' Hij streelde met zijn vinger langs mijn kaken, mijn neus, mijn ogen. Al die tijd lieten onze ogen elkaar niet los. We spraken zonder woorden. En hij begreep wat ik zei.

'Oké,' zei Wouter tegen Sven Zomers en zijn collega.

'Het is mogelijk... Het was een ongeluk. Ik kan me er nauwelijks nog iets van herinneren... Ik weet alleen dat ik met de rug tegen de muur stond... Zo voelde het. Ik wilde haar geen pijn doen.'

We zwegen alle vier. De vogels kwetterden. Vanuit de woonkamer klonken televisiegeluiden. 'Volgens mij moet u een advocaat bellen,' zei Sven Zomers zachtjes.